“Zonder duidelijke kaders wordt kwaliteit een grijs gebied”

Veilige installaties van goede kwaliteit: dat is het doel van de stichting InstallQ. Daar werkt ze aan door kwaliteitsregelingen te ontwikkelen en te beheren: documenten waarin alle afspraken, eisen en spelregels staan om kwaliteit te borgen in een bepaald vakgebied. Van water en elektra tot bodemenergiesystemen en gasverbrandingsinstallaties. Soms hebben die de vorm van een wettelijke certificeringsregeling, zoals voor CO en energieprestatieadvisering. Soms zijn het erkenningsregelingen, die aantonen dat een bedrijf over de juiste basiskennis en vakmanschap beschikt. Voor certificeringsregelingen is InstallQ alleen schemabeheerder. Ze stelt de regels op, maar laat de controle op de naleving over aan certificerende instellingen. Erkenningen voert InstallQ zelf uit, door middel van bedrijfsbezoeken en onafhankelijke kwaliteitscontroles.

Kwaliteit moet meebewegen

Tiffany Bloeming legt uit waarom kwaliteitsborging zo belangrijk is. “De techniek wordt steeds complexer en de ontwikkelingen gaan snel. Denk aan warmtepompen, laadpalen en thuisbatterijen. Daarnaast hebben we te maken met een wirwar aan normen, wetten en protocollen. Nederlandse, maar ook Europese. Zonder samenhangend kwaliteitskader zien vakmensen door de bomen het bos niet meer. En wordt kwaliteit een grijs gebied. Kwaliteitsregelingen geven houvast. Voor installateurs is helder: als ik hieraan voldoe, lever ik goed werk. Voor de eindgebruiker geeft het vertrouwen dat de uitvoerder betrouwbaar is.” Juist omdat de sector zo snel verandert, groeit het belang van die kaders: “De wereld verandert sneller dan we kunnen bijhouden. Dan moet je ook zorgen dat kwaliteit meebeweegt. We ontwikkelen nieuwe kwaliteitsregelingen waar nodig en zorgen dat bestaande blijven aansluiten op wetgeving en de praktijk.”

Werken aan de inhoud

Maar wie bepaalt nu eigenlijk wat kwaliteit is en hoe je dat borgt? Bloeming: “Dat doet de technische commissie die we voor elke kwaliteitsregeling samenstellen. Zo’n commissie bestaat uit een voorzitter en vertegenwoordigers van brancheorganisaties, kennisinstituten, certificerende instellingen, verzekeraars, overheden, adviesbureaus en installatiebedrijven. Samen bepalen zij de inhoud van de regeling. Ze beschrijven alle relevante normen en richtlijnen, maar ook de diploma’s die uitvoerders moeten hebben en de bedrijfsprocessen die op orde moeten zijn. Als je dat allemaal voor elkaar hebt, gaan we ervan uit dat je een kwalitatieve installatie levert.” Pas als het College van Deskundigen en het bestuur van InstallQ de inhoud, de procesgang en de strategische meerwaarde hebben goedgekeurd, volgt publicatie op BouwZo.

Spin in het web

Stichting InstallQ is ontstaan uit een fusie tussen Sterkin en KvINL en is nu dé toonaangevende kwaliteitsorganisatie in de branche. Inmiddels voert zij 18 erkenningsregelingen uit en beheert zij 8 certificeringsregelingen, die vaak weer uit meerdere deelgebieden of sub-regelingen bestaan. Bloeming: “We zijn de spin in het web; de verbindende kracht in de sector als het gaat om kwaliteit. Dat is ook onze meerwaarde, denk ik. In plaats van allerlei losse eilandjes, regelen we kwaliteit hier op één plek. Onafhankelijk en zonder winstoogmerk. InstallQ staat voor goed, veilig en duurzaam.”

Standaardiseringstraject ingezet

Als het gaat om consistentie en eenvoud, wil InstallQ het aanbod de komende tijd nog verder verbeteren. Daarom is de organisatie een standaardiseringstraject gestart. “We snappen dat het voor installateurs soms lastig is om aan zoveel regelingen te voldoen voor de verschillende vakgebieden,” zegt de directeur. “En dat die allemaal net weer anders zijn. We moeten voorkomen dat de systematiek een oneindige kerstboom wordt. Dat kwaliteit ballast wordt. We gaan nu een basisstructuur voor de regelingen uitwerken, overlappingen eruit halen en vaste onderdelen op eenzelfde, heldere manier beschrijven. Ook gaan we beter uitleggen waarom we bepaalde aspecten wel of niet opnemen. Wat wettelijk is en wat bovenwettelijk. We hopen de systematiek daarmee duidelijker en eenvoudiger te maken voor de doelgroep.” De eerste pilot richt zich op de BRL 6000-25; de certificeringsregeling voor bedrijven die gasverbrandingsinstallaties installeren, repareren of onderhouden.

Gekoppelde registers

InstallQ heeft een eigen register: echteinstallateur.nl. Het is de etalage van installateurs en adviseurs die over een erkenning of certificaat van InstallQ beschikken. Via een API-koppeling is het register verbonden aan het bredere brancheregister van Centraal Register Techniek (CRT). “Samen zorgen we ervoor dat betrouwbare kwaliteitsbedrijven zichtbaar zijn. Zodat opdrachtgevers, consumenten en de overheid dat kunnen verifiëren en bewuste keuzes kunnen maken.” De samenwerking met CRT stopt echter niet bij de data-uitwisseling, zegt Bloeming. “We sparren regelmatig over ontwikkelingen in de branche. Over nieuwe technieken of systemen die om kwaliteitsborging vragen bijvoorbeeld. Daar proberen we zo snel mogelijk op te anticiperen, door de koplopers te volgen en niet te wachten tot de grote massa aansluit.”

Meerwaarde vergroten

Bloeming wil de komende tijd vooral de zichtbaarheid en meerwaarde van InstallQ vergroten. “We gaan nog meer duidelijk maken wie we zijn, waar we voor staan en wat we doen. Daar hebben we een gedegen communicatiestrategie voor uitgewerkt en we vernieuwen binnenkort ook onze website. Ons keurmerk geeft de markt vertrouwen. We stimuleren installateurs om dat keurmerk te gebruiken in hun eigen communicatie, zodat zij daar kracht aan ontlenen en ons merk meer op de kaart komt te staan. Daarnaast breiden we ook ons aanbod steeds verder uit met nieuwe themagebieden. En recent hebben we het landelijk zegelrecht overgenomen, namens de gezamenlijke netbeheerders. Die gaan we uitgeven aan InstallQ-erkende installateurs. Het betekent dat zij de zegels bij de elektriciteitsmeter mogen verbreken voor werkzaamheden, zonder dat steeds apart bij een netbeheerder aan te vragen. Dat is nou echt meerwaarde bieden.” Gevraagd naar de thema’s waarover zij nog vaker het gesprek met de branche wil aangaan, zegt Bloeming: “Ik zou graag met beleidsmakers en toezichthouders intensiever van gedachte wisselen over hoe wet- en regelgeving doorwerkt in opleiding en praktijk. InstallQ toetst vakdiploma’s op competenties, terwijl opleiders binnen crebonummers ruimte hebben om opleidingen anders in te richten. Dat kan leiden tot mismatch en frustratie bij installateurs. Als onafhankelijke kwaliteitsautoriteit ziet InstallQ het als haar rol om de brug te slaan tussen beleid, opleiding en praktijk, zodat kwaliteit en veiligheid eenduidig worden geborgd.”

Wil je reageren op de vraag van Tiffany, of op de inhoud van het interview? Mail dan naar communicatie@centraalregistertechniek.nl